Loose parts in de kinderopvang

Loose parts: wat is dat?

Loose parts (‘losse onderdelen’) zijn materialen zonder vooraf bepaalde functie. Ze nodigen kinderen uit om zelf te ontdekken, combineren, bouwen, onderzoeken en creëren. Denk aan dennenappels, blikjes, touw, stenen, houtschijven, kurken, lepels of kartonnen rollen.

Het mooie aan loose parts is dat het spel volledig open eind is: er is geen goed of fout, geen vaste manier van spelen. Kinderen bepalen en laten hun fantasie erop los. Daardoor ontstaan de mooiste bouwwerken, verzinsels en rollenspellen.

Waarom zijn loose parts goed voor de ontwikkeling?

Loose parts stimuleren de ontwikkeling op een natuurlijke, speelse manier. Kinderen gebruiken hun fantasie en worden uitgedaagd om creatieve oplossingen te bedenken. Door te stapelen, sorteren, bouwen en experimenteren worden zowel de fijne als grove motoriek geoefend.

Daarnaast helpen loose parts bij het ontwikkelen van:

• Probleemoplossend vermogen: ‘’Hoe zorg ik ervoor dat de toren blijft staan?’’
• Onderzoekend leren: ‘’Blijft deze toren staan als ik er iets zwaars op leg?’’

Omdat het spel een open eind heeft, krijgen kinderen volop ruimte om zelf keuzes te maken en eigen initiatief te nemen, belangrijke elementen in hun emotionele en sociale groei.

Hoe kan je thuis met loose parts aan de slag?

Gelukkig hoeft het helemaal niet ingewikkeld te zijn om thuis loose parts te gebruiken. Veel materialen heb je waarschijnlijk al in huis.

Voorbeelden van eenvoudige loose parts voor thuis:

• lege eierdozen
• doppen, kurken en deksels
• wc-rolletjes
• lepels, maatbekers of bakvormpjes
• touw, lintjes of restjes stof
• kastanjes, stenen, dennenappels en schelpen

Leg wat materialen bij elkaar op een dienblad of in een mand en laat je kind zelf ontdekken. Het helpt om niet te veel materialen tegelijk aan te bieden; zo blijft het overzichtelijk en prikkelarm.

Veiligheid: waar let je op?

Loose parts zijn ontzettend leuk om in te zetten, maar veiligheid staat altijd voorop. Zet je thuis loose parts in? Dan is het goed om met de volgende punten rekening te houden:

• Voor jonge kinderen zijn kleine materialen of materialen die kunnen splinteren niet geschikt.
• Maak materialen regelmatig schoon, zeker natuurlijke materialen.
• Controleer of materialen niet te scherp, te zwaar of makkelijk breekbaar zijn.
• Vooral bij kinderen onder de drie jaar is begeleiding erg verstandig.
• Te veel materialen tegelijk kunnen overweldigend zijn. Beter klein beginnen en later uitbreiden.

Door goed te kijken naar wat past bij de leeftijd en ontwikkeling van een kind, blijft het spelen niet alleen leuk, maar ook veilig.